Tìm kiếm: và phát huy giá trị

Sau hợp nhất, tỉnh Ninh Bình có không gian văn hóa rộng lớn với mật độ di sản đậm đặc. Đứng trước khối lượng di sản văn hóa khổng lồ, ứng dụng công nghệ số là yêu cầu tất yếu, cấp thiết. Thời gian qua, ngành Văn hóa chủ động phối hợp với các ban, ngành, địa phương từng bước giải quyết bài toán quản lý, đồng bộ hóa dữ liệu và lan tỏa giá trị di sản qua các nền tảng công nghệ thông minh.

Sáng 10/4, tại Khu du lịch Tam Chúc, phường Tam Chúc, tỉnh Ninh Bình, Sở Văn hóa và Thể thao tổ chức hội nghị tập huấn hướng dẫn nghiệp vụ về công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di tích trên địa bàn tỉnh.

Sáng 17/3, Đoàn công tác của tỉnh do đồng chí Nguyễn Thanh Bình, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh làm Trưởng đoàn đã đi khảo sát quy hoạch các dòng sông cổ trên địa bàn tỉnh, nhằm cụ thể hóa định hướng phát triển không gian đô thị di sản gắn với bảo tồn và phát huy giá trị Quần thể danh thắng Tràng An.

Theo Quyết định số 236/QĐ-TTg ngày 3/2/2026 của Thủ tướng Chính phủ ký công nhận Bảo vật quốc gia (đợt 14, năm 2025), tỉnh Ninh Bình có 5 hiện vật, nhóm hiện vật được vinh danh trong đợt này. Đây là những hiện vật có giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa đang được lưu giữ và phát huy giá trị nhằm góp phần giáo dục truyền thống lịch sử cách mạng, đáp ứng nhu cầu học tập, nghiên cứu, tham quan của đông đảo nhân dân và du khách.

Ninh Bình là đất tổ của sân khấu Chèo, người sáng lập là Ưu bà Phạm Thị Trân - một vũ ca tài ba trong triều đình nhà Đinh vào thế kỷ X; là trung tâm của tín ngưỡng thờ Mẫu - nơi những điệu hát Văn được giữ gìn và lan tỏa; là vùng đất của hát Xẩm - một loại hình dân ca riêng có của dân tộc, tiêu biểu là cố nghệ nhân ưu tú Hà Thị Cầu, được biết đến là người hát Xẩm cuối cùng của thế kỷ XX. Đặc biệt, Ninh Bình cũng là nơi bảo tồn, lưu giữ và phát huy giá trị các loại hình múa rối, loại hình nghệ thuật sân khấu dân gian truyền thống của vùng Đồng bằng Bắc Bộ... Tất cả những loại hình nghệ thuật trên được các thế hệ người dân Ninh Bình bảo tồn, gìn giữ và ngày nay thăng hoa trên sân khấu chuyên nghiệp thông qua nỗ lực, cống hiến của các thế hệ nghệ sĩ, diễn viên Nhà hát Nghệ thuật truyền thống tỉnh.

Ngày 25/1, UBND xã Yên Đồng phối hợp Trung tâm Nghiên cứu và Bảo tồn văn hóa tín ngưỡng Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học “Phủ Quảng Cung và các di tích lịch sử - văn hóa tiêu biểu xã Yên Đồng, tỉnh Ninh Bình: Gìn giữ và phát huy giá trị gắn với phát triển du lịch”.

Tại Hội nghị Bộ trưởng Môi trường ASEAN lần thứ 18 (AMME-18) tổ chức ngày 3/9 tại Langkawi (Malaysia), cùng với Vườn Quốc gia Pù Mát (Nghệ An) và Khu bảo tồn Văn hóa-Thiên nhiên Đồng Nai, Vườn Quốc gia Xuân Thủy (Ninh Bình) đã chính thức được công nhận là Vườn Di sản ASEAN. Không chỉ góp phần bảo tồn và phát huy giá trị sinh thái của khu vực ven biển châu thổ sông Hồng, việc được vinh danh Vườn Di sản ASEAN còn mở ra cơ hội để Ninh Bình thúc đẩy du lịch sinh thái, phát triển kinh tế bền vững gắn với bảo vệ môi trường tại địa phương và khu vực đồng bằng Bắc Bộ.

Ngày 4/11, trong khuôn khổ các hoạt động kỷ niệm 200 năm ngày sinh Danh nhân Phạm Thận Duật (1825-2025), UBND tỉnh Ninh Bình và Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam chủ trì, với sự tham gia của Viện Việt Nam học và Khoa học phát triển (Đại học Quốc gia Hà Nội), Quỹ Giải thưởng Phạm Thận Duật đã tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế “Danh nhân Phạm Thận Duật - giá trị di sản và giải pháp bảo tồn, phát huy” nhằm phân tích, đánh giá giá trị di sản của Danh nhân Phạm Thận Duật trong tiến trình lịch sử dân tộc Việt Nam; Đề xuất phương hướng, giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị di sản của Danh nhân Phạm Thận Duật trong sự nghiệp xây dựng văn hóa, kinh tế, xã hội của đất nước nói chung và tỉnh Ninh Bình nói riêng.

Trong nỗ lực chung nhằm bảo tồn và phát huy giá trị của Quần thể danh thắng Tràng An, tỉnh Ninh Bình luôn quan tâm đẩy mạnh công tác nghiên cứu khoa học, góp phần làm giàu thêm, lan toả các giá trị, thúc đẩy quảng bá hình ảnh Quần thể đến du khách trong nước và quốc tế.

Ngày 27/9, nhân kỷ niệm Ngày Du lịch Quốc tế (27/9) và hướng tới chào mừng Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Ninh Bình lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, tại Trung tâm hội nghị quốc tế chùa Bái Đính, UBND tỉnh đã tổ chức Hội nghị Quốc tế “Công tác nghiên cứu khoa học gắn với quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị Di sản văn hoá và thiên nhiên thế giới Quần thể danh thắng Tràng An”.

Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật chùa Cổ Lễ (Ninh Bình) vừa được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt theo Quyết định số 1959/QĐ-TTg ngày 10/9/2025 của Thủ tướng Chính phủ.

Có thể thấy, làng nghề trong không gian Kinh đô Hoa Lư không chỉ có ý nghĩa về kinh tế mà còn là một phần quan trọng của di sản văn hóa. Việc bảo tồn và phát huy giá trị của các làng nghề này là một yếu tố cốt lõi trong quá trình phát triển công nghiệp văn hóa, du lịch và kinh tế sáng tạo đương đại.

Xã Xuân Hồng (Ninh Bình) mới được thành lập trên cơ sở sáp nhập các xã Xuân Châu, Xuân Thượng, Xuân Thành và Xuân Hồng cũ (thuộc huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định trước đây), là vùng đất có bề dày lịch sử, văn hóa đặc sắc và truyền thống cách mạng anh hùng.

Sau khi thực hiện việc sắp xếp lại đơn vị hành chính và tổ chức mô hình chính quyền 2 cấp, phường Nam Định (Ninh Bình) được mở rộng với nhiều di sản. Phường hiện có 25 di tích lịch sử - văn hóa được xếp hạng, trong đó có 1 di tích quốc gia đặc biệt, 9 di tích quốc gia. Chính quyền và nhân dân địa phương đang tập trung bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị các di tích, biến di sản thành động lực phát triển văn hóa, du lịch.

Chiều 23/6, Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh tổ chức Hội thảo tư vấn, phản biện dự thảo Đề án “Phát triển du lịch gắn với các di tích liên quan đến thời Trần trong Quần thể danh thắng Tràng An phục vụ công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản” (Gọi tắt là Đề án).

Theo thống kê, tỉnh Hà Nam có tổng số 117 lễ hội; trong đó, thị xã Kim Bảng và thị xã Duy Tiên là 2 địa phương có nhiều lễ hội nhất. Lễ hội ở thị xã Duy Tiên nổi bật là tín ngưỡng thờ thần nông nghiệp gắn với Phật giáo kết hợp thờ tổ nghề. Lễ hội ở Kim Bảng gắn bó với tín ngưỡng thờ nhiên thần. Huyện Thanh Liêm nổi trội với lễ hội gắn với tinh thần thượng võ và các trò chơi dân gian như: đấu vật, đua thuyền, rước nước trên sông Đáy. Ở Lý Nhân, lễ hội chủ yếu gắn với tín ngưỡng thờ thành hoàng làng và anh hùng dân tộc, các nhân vật truyền thuyết, hoặc nhân vật lịch sử có công đánh giặc ngoại xâm, xây dựng làng xóm. Ở Bình Lục, lễ hội gắn liền với hoạt động tưởng niệm danh nhân văn hóa và tín ngưỡng thờ thành hoàng làng.

Thời gian qua, huyện Bình Lục đã thực hiện tốt công tác bảo tồn và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa nhằm lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống, góp phần vào việc giữ gìn và phát huy giá trị các di tích cho muôn đời sau.

Đồng bào dân tộc Mường ở Nho Quan có một kho tàng văn hóa phong phú, mang đậm bản sắc dân tộc. Những năm qua, các địa phương vùng đồng bào dân tộc thiểu số đã có nhiều nỗ lực để bảo tồn, gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa truyền thống, tạo điểm nhấn riêng có cho quê hương.

Là một di sản quý không chỉ của riêng Ninh Bình, Hành cung Vũ Lâm là minh chứng cho sự tài tình trong chiến lược quân sự của nhà Trần, thể hiện tầm nhìn sâu rộng trong việc gắn kết giữa chính trị, quân sự và văn hóa, tôn giáo. Do đó, bảo tồn, trùng tu các di tích của Hành cung Vũ Lâm gắn với phát triển hạ tầng du lịch xanh, thân thiện với môi trường sẽ góp phần thu hút du khách trong và ngoài nước, đồng thời tạo động lực phát triển kinh tế địa phương.

Trong 2 ngày 6 và 7/4, tại nhà văn hoá thôn Vân Cù, xã Đồng Sơn (Nam Trực) diễn ra chuỗi các hoạt động Ngày hội truyền thống Phở Vân Cù năm 2025 nhằm tôn vinh và phát huy giá trị của nghề phở - niềm tự hào của quê hương Nam Định.

Trung tâm Bảo tồn di tích lịch sử văn hoá Cố đô Hoa Lư đã quan tâm làm tốt công tác tuyên truyền, quảng bá, đảm bảo việc đón tiếp, phục vụ, hướng dẫn các đoàn khách về tham quan chu đáo nhằm bảo tồn, giữ gìn và phát huy giá trị di tích lịch sử văn hoá Cố đô Hoa Lư.